ՄԱՇՏՈՑԻՆ ՆԿԱՐԵԼ՝ ԻՆՁ ՀԱՄԱՐ ՈՆՑ ՈՐ ԱՍՏԾՈՒՆ ՆԿԱՐԵԼ

Սիսիանցի գեղանկարիչ Աշոտ Ավագյանը «Մաշտոց» կտավի համար, որը տեղադրված է  Մատենադարանի գիտաժողովների սրահում, արժանացել է 2013 թ.-ի պետական մրցանակի:

-Պարոն Ավագյան, դու պետական մրցանակ ստացար, ի՞նչ զգացում էր դա քեզ համար:
-Արտակարգ եսիմ ինչ չկա, ընդամենը մարդիկ գնահատել են, եւ վերջ: Ուրիշ ի՞նչ զգացողություն, հո չե՞մ վեր կենալու պարեմ, եսիմ ինչ անեմ:
-Գնահատված լինելու զգացողություն…
-ՉԷ՛, ես նման բաներ չունեմ էն գլխից: Ամբիցիոզ  չեմ, ես պատերազմից էլ մեդալ չունեմ չէ՞, հազար տեղ տնօրեն եմ եղել, ինքս եմ դուրս եկել, որովհետեւ նման բաներ չունեմ՝ գնահատվեմ…
-Իսկ մի օր գնահատում են, չէ՞… Եվ դա եղավ պետական մրցանակի մակարդակով ու մասշտաբով:
-Ես նման խնդիր չունեմ:
-Սպասելի, ակնկալելի էր՞ քեզ համար նման բարձր պարգեւը:
-Չէ՛, չէ՜…
-Ինչու՞:
-Որովհետեւ երբ որ ողջ կյանքդ այստեղ ես, եւ այնտեղ քեզանից բացի 12 հոգի եւս ներկայացնում են, հազար բան ես մտածում, քանի որ էս երկիրը ընենց ա, որ… եթե հանձնաժողովն էլ երկրի պես լիներ… Դրա համար ես ոչ մի ակնկալիք չունեի:
Մի 2-3 տեղից առաջարկություններ ստացել եմ, բայց՝ հրաժարվել եմ, այս մեկին ներկայացրել եմ սուս-փուս, առանց աղմուկի, որ ոչ ոք չիմանա, մտածելով՝ կլինի-կլինի, չի լինի… Ակնկալիք, որպես այդպիսին, չկար:
-Բայց, բոլոր դեպքերում, մասնակցության ցանկություն եղել է չէ՞, որ մասնակցել ես:
-Ես ինձ էի փորձում:
-Փորձությունը հաղթահարեցիր:
-Փորձության խնդիր էլ չի: Ավելի շուտ՝ ինձ փող է պետք: Երբ որ կտավի ու ներկի համար փող չունես, ու ապագայում էլ ունենալու հույս չունես… Դրա համար… ուրիշ բան չկա, գնահատվելու խնդիր էլ չկա: Ինձ այդ մեդալն էլ պետք չի: Ինձ փող է պետք:
-Քո աշխատանքը Մատենադարանում է, դա գնահատական չի՞:
-Դա ավելի մեծ գնահատական է, քան՝ որեւէ մրցանակ, իսկ մրցանակը՝ փող է, եթե փողի խնդիր չլիներ, ես չէի ներկայացնի:vorotan23012014-1
-Գնահատված լինելը ստեղծագործողի համար կարեւոր բան չի՞:
-Երբ որ գնահատվում ես նյութապես, ինչ որ բան կարող է տեղից շարժվել, բայց երբ որ դա չկա, անհետաքրքիր է գնահատվելը, կամ՝ ո՞վ պիտի գնահատի, ինչո՞ւ պիտի գնահատեն….
-Գնահատողը պրոֆեսիոնալ ժյուրին  է:
-Հա՛, հանձնաժողովի 9 անդամներից միայն մեկին եմ ճանաչել, մարդիկ գնահատել են, դա լրիվ ուրիշ բան է: Նրանք իմ աշխատանք են գնահատել, ինձ չեն գնհատել: Իսկ աշխատանքն արդեն ինձ հետ կապ չունի, եւ ես նրա հետ կապ չունեմ:
-Նման մեծադիր աշխատանք կատարելու ներշնչման հիմքը ո՞րն էր…
-Պատվեր էր, ստացել եմ, նստել-աշխատել եմ:
-Պատվերը ներշնչում չի՞, մանավանդ՝ պատվիրատուն էլ՝ Արթուր Մեսչյանն է:
-Ներշնչանքը հնարած բան է, դա բանվորի աշխատանք էր: Տվել են առանց գծագրի շենք ու ասել են՝ համ ճարտարապետն ես, համ՝ պատշարն ես, համ՝ սանտեխնիկն ես, համ՝ չգիտեմ՝ ինչն ես, արա, ես էլ արել եմ: Գրքեր եմ բացել, որմնանկարներ եմ նայել: Բանվորի աշխատանք էր, դա ի՞նչ աշխատանք էր: Ի՞նչ ոգեշնչում…. Եթե մի բանի վրա 3 տարի աշխատում ես, ոգեշնչում չի կարող լինել:
-Այսինքն՝ միայն տեխնիկական աշխատանք ես արել՞:
-Այն, ինչ կուտակել եմ 30-40 տարվա մեջ, արտահայտվել է: Դրա վրա եղել է չարչարանք, տաժանակիր աշխատանք՝ գաղափարի իմաստով: Ո՞վ էր Մաշտոցը, ինչո՞ւ էր, ինչո՞ւ է Մատենադարանը նրա նաունով: Դա անընդհատ փնտրտուք էր:
-Ո՞րն է նկարի բովանդակության ուղերձը, ասելիքը, հղելիքը:
-Մաշտոցի խնդիրն էր: Եթե Սահակ Պարթեւը ազնիվ մարդ լիներ, Մաշտոցին պիտի ոչ թե սուրբ հռչակեին, չնայած դա հետո եղավ, այլ՝ աստված՝ հայերիս համար, որովհետեւ էդ մտածողության եւ էդ մասշտաբի տեսակը որ կա, քո ազգի տեսակը հանել տիեզերական մասշտաբների, մեկ էլ՝ Հայկն է եղել: Տիգրան Մեծ, բան, դրանք խուժան պատմություններ են, դրանք առօրեական կամ ժամանակի ընթացքում ինչ-որ բան արած կամ չարած մարդիկ են:
Մենք ունենք Հայկ եւ Մաշտոց, որով մինչեւ այօր գոյություն ունենք:
 -Ինչո՞ւ՝ մանրանկարչության ոճով:
-Մատենադարանում նկար անելու պատվերը ստանալուց հետո երկար եմ փնտրտել, թե ինչպես պետք է լինի այն: Երբ Մաշտոցի մասշտաբը ինձ համար բացահայտեցի, իմ ընկալմամբ ինքը պիտի պատկերային չլիներ, կամ՝ գույնով պիտի լիներ, կամ՝ երկրաչափական տեսքով, որովհետեւ Մաշտոցին նկարել՝ ինձ համար ոնց որ աստծուն նկարել: Բայց 4 տարբերակներից, պատվիրատուի ցանկությամբ, ընտրությունը կանգ առավ մանրանկարչության տարբերակին:
-Այդ մեծադիր կտավը, որքան տեղյակ ենք, նվիրատվության կարգով եղավ Մատենադարանին:
-Մի երեք նման կտավ էլ կա, եթե մեկը լինի, որ 12/6-ի վրա կտավ կախելու տեղ ունենա, դա էլ կնվիրեմ; Ձեռը կրակն եմ ընկել:
-Այսինքն՝ ստեղծագործողը ստեղծում է, արարում է եւ ձեռը կրակն է՞ ընկնում:
-Ես, փասորեն, կրակն եմ ընկել:
-Նման նվերը «ծանր կլինի» … Իսկ պետական մրցանակ ստանալը որեւէ կերպ անդրադարձե՞լ է քո աշխատանքին. հեշտացրել, դժվարացրել…
-Չէ՜, նկար է, էլի, ի՞նչ պիտի փոխվեր: Ամբիցիոզ մարդու համար կարող էր, բայց՝ ոչ ինձ, սակայն ես մի պերֆորմանս եմ անելու… Մի գրություն եմ կպցնելու դոշիս, որ՝ ինքը պետական մրցանակակիր է ու պահպանվում է պետության կողմից: Դուրս եմ գալու հրապարակում մի քիչ պտտվեմ, հետո գամ-մտնեմ արվեստանոց:
-Դա քո «էքսցենտրիկ» հերթական մտահղացումներից մե՞կն է…
-Չէ՛, պերֆորմանս է՝ որպես նկարչության շարունակություն:
-Որպես սիսիանցի, ով ամեն օր հանդիպում է քեզ, ճանաչում է, շփվում, մենք ուրախացել ենք, որ մեր հայրենակից Աշոտ Ավագյանն է պետական մրցանակ ստացողը:
-Մի ժամանակ ես էլ կարող է կողքից ուրախանայի, որ մրցանակ շահողը… սիսիանցի է: Ես հիմա դա էլ չեմ անում: Ի՞նչ տարբերություն՝ մրցանակ ստացողը սիսիանցի է, սիսիանցի չէ…
Մի 5-10 տարի առաջ ես էլ կուրախանայի, բայց, ախր, դա խնդիր չէ:
-Ի՞նչ կուզենաս ավելացնել մեր զրույցին:
-Փողը տան՝ կտավ-մտավ առնեմ:
-Շատ «նյութական» ես դարձել, մարդիկ իրենց կարծիքը կփոխեն քո մասին:
-Ես չեմ սպասում, որ ինչ որ մեկը ինձ սիրի կամ՝ չսիրի: Մարդ կա՝ փողը բարձի տակ է պահում, մարդ կա՝ մեքենա է առնում, կահույք, կոշիկ, ինձ էլ կտավ է պետք, որ աշխատեմ: Երկու տարվա գումար է, որ ես ոչ մի բանի մասին չմտածեմ ու ինձ համար նկար անեմ…

Զրույցը՝ Արեւհատ ԱՄԻՐՅԱՆԻ
23.01.2014

Մեկ Արձագանքման ՄԱՇՏՈՑԻՆ ՆԿԱՐԵԼ՝ ԻՆՁ ՀԱՄԱՐ ՈՆՑ ՈՐ ԱՍՏԾՈՒՆ ՆԿԱՐԵԼ համար

  1. Աշոտ Նալչաջյան says:

    փողը-փող,ճիշտ, առանց դրա հնարավոր չի,բայց ես հո գիտեմ,որ սիրտդ ուրախությունից պայթումա,ընենց որ ձեւեր մի թափի

Ավելացնել կարծիք

Ձեր էլփոստի հասցեն չի հրապարակվելու: Պահանջվող դաշտերը նշված են *